NGÔN NGỮ & VĂN HÓA

CHÚC MỪNG NĂM MỚI

Người Mường Xia ở Thanh Hóa: Tư mã Hai Đào

Posted by tuldvnhloc trên Tháng Năm 19, 2010

Đức Lợi

– Từ bao đời nay người Mường Xia ở Sơn Thủy (Quan Sơn, Thanh Hóa) luôn nhớ công ơn về người anh hùng Tư mã Hai Đào đã đến đây để xây dựng thủ phủ, đánh tan giặc ngoại xâm vùng biên giới. Ông cùng các dòng tộc nơi đây gây dựng các bản làng Mường Xia giàu mạnh.

Từ trong truyền thuyết

Theo một số cuốn sách cổ và tài liệu của một số cụ lớn tuổi thuộc xã Mường Mìn, Sơn Thủy ghi lại được thì Hai Đào là người ở Mường Đào – Mường Khô xưa (nay thuộc huyện Bá Thước). Vốn thông minh, từ nhỏ Hai Đào đã bộc lộ những phẩm chất hơn người như chơi đu, chơi cù, luyện kiếm rất giỏi. Khi lớn lên có dáng người cao lớn, tướng mạo phi phàm và võ luyện tinh tài…

Nghe tin triều đình mở hội đấu võ chiêu mộ anh tài, phò vua diệt giặc ngoại xâm, Hai Đào lập tức xuôi về kinh kỳ dâng sớ tấu trình, xin được tham gia hội đấu võ. Trong võ đài năm ấy, Hai Đào đã thắng tuyệt đối các đối thủ khác, và đã lọt vào mắt xanh của công chúa, được nhà vua tác thành.

Vào thế kỷ XVIII vùng biên giới nước bị giặc ngoại xâm rình rập, đánh chiếm liên miên. Phò mã Hai Đào được vua cha cho cầm quân đi dẹp giặc. Hai Đào vui mừng trở về triệu tập thêm binh Mường, rèn luyện vũ khí, chờ ngày tốt xuất quân lên biên giới (Tén Tằn ngày nay) để trấn ải biên cương.

Quân của Hai Đào đánh thắng nhiều trận giòn giã. Để cứu nguy, quân giặc liền mang ra cái coọng thần – một loại nhạc cụ giống như cái chiêng, chờ quân ta xông trận chúng đánh coọng lên làm quân ta bủn rủn chân tay, đầu óc quay cuồng.

Trước tình thế đó, Hai Đào liền phái hai tướng có võ nghệ tinh thông đột nhập vào đồn giặc để đánh tráo. Bằng sự mưu trí, dũng cảm hai tướng đó đã lấy được coọng thần mang về quân ta. Từ đó quân giặc xin đầu hàng, rút lui mãi mãi về đồi Phân Mao, nơi phân chia ranh giới.

Chứng tích còn ghi

Ông Phạm Bá Nâm, trưởng ban văn hóa xã Sơn Thủy, dẫn chúng tôi đi đến những điểm mà dấu chân của Tư mã Hai Đào đã lưu lại. Ông Nậm cho biết những chứng tích để khẳng định phò mã Hai Đào trước đây đã đóng quân ở đây vẫn còn, như cây gạo trước làng là nơi nghỉ mát của các binh sĩ sau khi luyện tập xong, một khu bãi đất rộng sát với đồi núi vẫn còn nguyên vẹn.

Khi so sánh với sử sách cổ ghi chép lại nhiều bậc bô lão trong xã đều cho rằng đấy là nơi mà xưa kia Tư mã Hai Đào đã tập hợp quân sĩ về đây để đóng quân, ngày đêm rèn đúc vũ khí và luyện tập võ nghệ. Ngày nay cây gạo đó vẫn còn nguyên trạng, bãi đất nơi binh lính luyện tập được người Mường Xia khai hoang để trồng lúa, quanh năm tốt tươi.

Ông là người đã có công gìn giữ biên cương, mang lại no ấm cho bản làng và làm nên sự phồn thịnh cho vùng này. Sau khi ông mất, bà con đã lập đền thờ để hương khói, hằng năm tổ chức lễ hội Cầu Mường vừa để tri ân, mong ông phù hộ… Người dân coi Tư mã Hai Đào như người giữ vía cho cả Mường. Bởi từ khi có ông, số bà con trước đây bỏ Mường đi đều trở về sinh sống, xây dựng Mường Xia ngày một tươi đẹp

[Hiện nay, ở bản Chung Sơn vẫn còn nền móng nhà ở của gia đình ông và thủ phủ – nơi ông làm việc và luận bàn chính sự, tại khu vực Trường THCS xã Xuân Thủy ngày nay.]

________________________________________________________

Advertisements

Trả lời

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: