NGÔN NGỮ & VĂN HÓA

CHÚC MỪNG NĂM MỚI

Cổng chào hết 50 tỷ có phải ít đâu!

Posted by tuldvnhloc trên Tháng Bảy 3, 2010

– Công trình “Cổng chào” kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội thực chất không phải là cổng chào. Công trình này bị giới kiến trúc sư phản đối kịch liệt. Ông Nguyễn Trực Luyện, nguyên chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam đã cho rằng thật may mắn nếu như thành phố không xây dựng những công trình đó.

Đó không phải là cổng chào

Theo ông việc xây dựng cổng chào nhân dịp kỷ niệm đại lễ 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội có hợp lý không?

Hợp lý chứ. Đó là truyền thống của dân tộc ta. Dựng cổng chào vào ngày lễ kỷ niệm với tôi là truyền thống tốt đẹp.

Tức là ông ủng hộ việc xây dựng cổng chào?

Hà Nội kỷ niệm 1.000 mà dựng cổng chào thì tôi ủng hộ. Nhưng vấn đề là làm thế nào? Nói đến cổng chào là nói đến một thứ rất quen thuộc. Cửa ngõ vào các thành phố cũng luôn có những cổng chào. Đó là thông thường. Nghe tin Hà Nội sẽ xây dựng cổng chào tôi đã nghĩ vậy.

Nhưng khi nói chi 50 tỷ đồng làm cổng chào, rồi khi tôi xem bản vẽ các cổng chào thì tôi thấy vấn đề lại khác mất rồi. Đó không phải là cổng chào mà chúng ta vẫn hiểu. Đó là cổng có tính chất biểu tượng, biểu trưng để vào đô thị chứ không phải là cổng chào. Nào là chim hạc, trống đồng, cọc Bạch Đằng… Mà khi đã sang một thể loại khác thì…

Thì sao ạ?

Cổng chào chỉ là công trình nhất thời, sau lễ thì người ta bỏ đi.

Biểu tượng của đất nước… bị xé đôi

Nghĩa là dùng từ cổng chào cho những công trình này là không đúng?

Đúng vậy. Nó không đúng với tính chất cổng chào. Cổng chào bình thường làm trong khoảng 100 ngày là được. Giá thành thì khoảng 100 triệu đồng/cái là được.

Còn với 100 ngày mà làm những công trình mang tính biểu trưng, biểu tượng thì vội vàng quá. Nếu nói rằng cái này có trong kế hoạch 1.000 năm Thăng Long được phê duyệt từ cách đây gần 10 năm thì tại sao không thấy nói gì, làm gì, lấy ý kiến các ngành, các giới thế nào? Đến lúc còn 100 ngày thì mới đưa ra. Hay người ta mải làm nhiều chuyện khác nên quên chuyện đó? Họ coi chuyện này đơn giản quá!

Có thể ban đầu chỉ là cái cổng chào thực sự với giá khoảng 100 triệu đồng như ông nói chứ không phải công trình mang tính chất biểu tượng có giá hàng chục tỷ đồng?

Có lẽ vậy. Tôi không hiểu tại sao chỉ còn có 100 ngày nữa họ lại xới chuyện này ra. Lúc tôi được tận mắt xem 5 phương án đó thì mới thấy nó còn rất sơ lược, ý tứ còn chưa có gì chuẩn xác, việc chọn hình tượng, địa điểm, nhìn trên bản vẽ thì hình tượng, ý tưởng như trống đồng, chim hạc, rồng… là những biểu tượng quá quen thuộc. Suy nghĩ ấy nó toát lên sự sáo mòn, nông cạn chưa đầu tư chiều sâu.

Tôi không hiểu rõ lắm! Tại sao sự lựa chọn đó lại bị coi là sáo mòn?

Sao lúc nào cũng phải là trống đồng, là chim hạc. Đã chọn thì phải tìm ý tứ để truyền cảm. Tôi thấy rằng việc chọn hình tượng thiếu đào sâu suy nghĩ và thiếu sự gia công nghệ thuật, thiếu sức truyền cảm tạo nên sự lệch lạc. Trống đồng là biểu tượng văn hóa linh thiêng, không lý nào ta lại đem lát cả mặt đường cho ô tô chạy qua. Trống đồng là biểu tượng của đất nước mà lại bị xé đôi ra… Những giải pháp đưa ra thiếu sự cân nhắc, dễ đưa đến những suy luận không hay, lệch lạc.

Y phục xứng kỳ đức

Theo ông thì những biểu tượng được chọn đó có được coi là biểu tượng 1.000 năm Thăng Long không?

Đó là những biểu tượng mang tính dân tộc chứ không phải là biểu tượng của Hà Nội. Việc người ta định gắn lên nó biểu tượng của Hà Nội là một sự sống sượng. Chưa kể những cái ta chọn biểu tượng nó rất quen thuộc với đời sống rồi thì phải to vừa phải thôi.
Nhưng trên sơ đồ thì trống đồng cao 20 thước, con chim hạc cao 40 thước. Phóng đại vật quen thuộc linh thiêng làm người ta không còn nhận ra nó nữa. Việc làm đó thể hiện chưa có sự gia công nghệ thuật, chưa thể hiện độ chín. Rồi vị trí của những công trình này đều được đặt trên đường giao thông quốc lộ thì người ta chỉ nhìn thoáng qua chứ không ai sờ mó được, tham quan được.

Nghĩa là theo ông bỏ ra 50 tỷ đồng làm thì nó phải là một công trình nghệ thuật và có thể tham quan?

Đúng. Bỏ ra tiền của để dựng ra cái trống đồng rộng gần 20 thước với cả một không gian rất rộng bên trong mà không được dùng vào việc gì cả! Tôi không hiểu! (Nhún vai)

Tôi có nghe đâu đó nói rằng việc chuẩn bị làm cổng chào đã có kế hoạch gần chục năm nay rồi chứ không phải là hứng lên thì làm đâu! Do vậy mà có thể người ta đã có kế hoạch sử dụng nó mà chúng ta không biết?

Cho đến trước ngày 25/06/2010 tôi chưa bao giờ thấy họ lấy ý kiến, giới thiệu, bàn bạc xem nên làm gì. Đùng cái họ mới đưa ra là dựng 5 cổng chào ở 5 cửa ngõ to như thế, tiền như thế.

Việc làm đó thiếu sự chuẩn bị có nghề, chu đáo, có thể nó còn gây hậu quả lãng phí. Trong khi thành phố nhà cửa còn đang như thế này, tự nhiên có cái cổng chào to đùng như thế. Bạn hãy tưởng tượng thành phố của chúng ta như một ngôi nhà còn chật chội tự nhiên sắm bộ sa lông to đùng giữa nhà. Nó không đồng bộ. Y phục phải xứng kỳ đức chứ.

Bệnh “hoành”

Theo ông, nếu không có những cổng chào này thì sự kiện 1.000 năm Thăng Long – Hà Nội có mất đi ý nghĩa?

Nó không được xây dựng là may. Đỡ tốn 50 tỷ đồng.

Có thể chúng ta không ở vào vị trí của người lãnh đạo, không có một cái đầu của nhà quản lý đã khiến chúng ta thiếu đi tầm nhìn mà phản đối kế hoạch này. Cũng có thể thời gian gấp khiến người lãnh đạo cần có sự quyết đoán?

Quyết đoán là phải có tầm nhìn và bề dày tư duy. 50 tỷ đồng có phải ít đâu! Hà Nội sau khi mở rộng thì nông thôn bao la, trường học bệnh viện trạm xá thiếu… Trong bối cảnh đó thì bớt những khoản không cần thiết là việc làm thiết thực. Chỉ nên dùng khoảng 5 tỷ đồng để làm cổng chào, còn lại 45 tỷ đồng có thể xây dựng được một số trường học, trạm xá, cơ sở chữa bệnh…

Nếu cứ nói như ông thì lý giải thế nào về việc người ta “quyết đoán”?

Thiếu chiều sâu kiến thức và “bệnh hoành”. Cái gì cũng muốn làm to ra?

“Bệnh hoành”! Căn bệnh này là…?

Hoành tráng! Cái gì cũng muốn to. Bánh chưng to nhất, chai rượu to nhất, đình chùa to nhất…

Ông nghĩ gì đối với một công trình vấp phải sự phản đối của hầu hết các nhà chuyên môn?

Thì phải xem lại.

Việc một công trình bị hầu hết các nhà chuyên môn, người dân phản đối với ông có nói lên thực trạng gì không?

Người ra quyết định chưa thực sự xứng tầm lắm.

Vâng. Xin cảm ơn ông về những lời nói thẳng. Xin chúc ông sức khoẻ và hạnh phúc. Chúc cho đại lễ 1.000 năm của chúng ta thực sự là một ngày hội.

[Ông Nguyễn Trực Luyện công tác ở Hội Kiến trúc sư Việt Nam 23 năm.
Năm 2005, ông nghỉ công tác hội khi đang là chủ tịch. Tuy nhiên, từ đó đến nay, các vấn đề lớn về kiến trúc ông vẫn được xin ý kiến.
Ông nói: “Tôi không ủng hộ biểu tượng nào trong 5 biểu tượng đã được chọn. Con chim hạc phóng to như thế thì nó không phải là chim hạc nữa. Trống đồng thì như là vật bỏ đi hất bên vệ đường. Cọc Bạch Đằng là dấu chiến tích của chiến tranh thì không phải là cổng để chào đón…”.]

[Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, KTS Nguyễn Tấn Vạn: Các phương án xây dựng 05 cổng chào như đề xuất có quy mô lớn, đòi hỏi phải có kết cấu ổn định, bền vững (không thể là công trình tạm) nhưng bản thân công trình không có chức năng sử dụng, địa điểm quá xa, độc lập với các hoạt động của cộng đồng trong những ngày lễ hội, việc sử dụng hình tượng chưa chọn lọc (rồng chầu, trống đồng bị chia cắt, cọc Bạch Đằng… dễ gây phản cảm)…
Hội KTSVN cho rằng, thành phố chỉ nên xây dựng một số cổng chào mang tính chất chào mừng, với hình thức kiến trúc đơn giản, dễ làm, có quy mô vừa phải, ít tốn kém.]

Nguyên Thủy – Tô Hội (Thực hiện)
________________________________________________

Advertisements

Trả lời

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: