NGÔN NGỮ & VĂN HÓA

CHÚC MỪNG NĂM MỚI

Libi trước áp lực bên ngoài

Posted by tuldvnhloc trên Tháng Ba 1, 2011

‘Nhân dân vẫn yêu mến’?

Nhà lãnh đạo Moammar Gaddafi của Libya hôm qua tuyên bố tất cả người dân yêu mến ông và sẵn sàng chết để bảo vệ chế độ.

Đại tá Gaddafi, người đang đối mặt với thử thách lớn nhất trong 4 thập kỷ cầm quyền trong bối cảnh người biểu tình kiểm soát các thành phố phía đông, trả lời phỏng vấn của ABC và BBC trong một nhà hàng ở thủ đô Tripoli hôm qua. Ông cáo buộc các nhà lãnh đạo phương Tây phản bội và bỏ rơi đất nước ông.
Gaddafi cho rằng các chính phủ phương Tây đang thực hiện những hành vi “vô đạo đức” và “muốn xâm lược Libya”. Khi được hỏi về khả năng từ chức, đại tá Gaddafi nói ông không thể làm vậy vì ông chẳng có vị trí chính thức nào trong bộ máy nhà nước. Quyền lực của ông tới từ nhân dân.
Ông Gaddafi khẳng định “những người Libya thực thụ” không tuần hành chống chính phủ trên đường phố. Một bộ phận dân chúng biểu tình vì họ “uống thuốc” mà mạng lưới khủng bố Al-Qaeda cung cấp. Họ mang theo vũ khí song ông ra lệnh cho những người ủng hộ chính phủ không bắn trả.
Nhà lãnh đạo 68 tuổi nhấn mạnh người dân sẵn sàng hy sinh tính mạng để bảo vệ ông và chính phủ. Khi phóng viên hỏi về khả năng rời khỏi Libya, ông cười và nói chuyện đó sẽ không xảy ra. Gaddafi yêu cầu những người cáo buộc ông giấu tiền ở nước ngoài đưa ra bằng chứng.
Đại tá Col Muammar Gaddafi đã phá lên cười trước ý niệm cho rằng ông sẽ rời Libya, nói thêm ông cảm thấy bị phản bội bởi lãnh đạo thế giới, những người kêu gọi ông từ chức.
Đại sứ Hoa Kỳ tại LHQ, Susan Rice nói cuộc phỏng vấn cho thấy Đại tá Gaddafi là người “ảo tưởng” và “không đủ tư cách để lãnh đạo”.

Trong lúc đại tá Gaddafi trả lời phỏng vấn, lực lượng trung thành với Gaddafi giao chiến với những người nổi dậy tại hai thành phố gần thủ đô Tripoli. Cũng trong hôm qua, các ngoại trưởng kêu gọi đại tá Gaddafi từ chức trong cuộc họp của Ủy ban Nhân quyền Quốc tế tại Geneva, Thụy Sĩ.

Cử người đàm phán với phe nổi dậy

Kênh truyền hình Al Jazeera ngày 28/2 đưa tin Tổng thống Libya Muammar Gaddafi đã bổ nhiệm người đứng đầu Cơ quan Tình báo Đối ngoại của Libya, ông Bouzaid Dordah, làm người thương lượng với lực lượng nổi dậy hiện chiếm giữ khu vực miền Đông nước này.

Tuy nhiên, trước đó, người phát ngôn của Hội đồng Dân tộc Libya, vừa được thành lập và đặt trụ sở ở thành phố miền Đông Benghazi, đã tuyên bố không đàm phán với ông Gaddafi.

Con Gaddafi nguy cơ bị tước bằng tiến sĩ

Một trường đại học Anh được con trai lãnh đạo Libya tặng 1,5 triệu Bảng đang bị yêu cầu phải tước học vị tiến sĩ của ông này trong bối cảnh chỉ trích nhằm vào các mối quan hệ giữa nhà trường với chính quyền Gaddafi ngày càng nóng bỏng.

Trường Kinh tế London (LSE) thông báo sẽ tiến hành điều tra các cáo buộc rằng Saif al-Islam đã ăn gian khi trình luận án Tiến sĩ tại đây. Tuy nhiên, nhiều sinh viên tại đại học này vẫn đòi một cuộc điều tra từ bên ngoài nhằm làm rõ thông tin rằng con trai đại tá Muammar Gaddafi đã được cấp bằng nhờ các quỹ.

Saif al-Islam, 37 tuổi, nhận bằng Tiến sĩ năm 2008 sau khi nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Quản lý toàn cầu của trường. Ngay sau khi tốt nghiệp, Saif al-Islam đã tặng cho nhà trường một món quà 1,5 triệu Bảng thông qua Quỹ Phát triển và Từ thiện quốc tế Gaddafi.

Giáo sư David Held thuộc Trung tâm này đã được mời vào Hội đồng Quản trị năm 2009 nhưng đã từ chức sau đó tiếp theo những lo ngại về một sự xung đột lợi ích tiềm ẩn.

Khi được hỏi về thời gian Saif al-Islam học tại LSE, ông thừa nhận con trai nhà lãnh đạo Libya không phải là “một sinh viên giỏi” và cho hay đã có lo lắng rằng việc học của Saif al-Islam không phải do tự lực tất cả.

“Sau khi anh ta nộp luận án, có lời đồn anh ta không phải là tác giả duy nhất. Tôi viết thẳng cho người hướng dẫn của anh ta nhưng không có bằng chứng chắc chắn”.

Tuần trước, LSE đã cắt đứt mọi quan hệ với chính quyền Gaddafi song các sinh viên vẫn tức giận. Một phát ngôn của Liên đoàn sinh viên LSE nói: “Các sinh viên LSE rất tức giận và thất vọng trước việc các quan chức nhà trường dùng bằng cấp để gây các khoản tiền lớn. Có nhiều câu hỏi thật sự về bằng Tiến sĩ của Saif al-Islam và chúng tôi đòi mở một cuộc điều tra từ bên ngoài”.

Trong khi đó, có tin đại tá Gaddafi đã được các cán bộ cấp cao của trường tiếp đãi trong một cuộc họp kín qua đường video cách đây mới 2 tháng. Trong video, lãnh đạo Libya đang được các thành viên LSE hoan nghênh khi ông ta có bài phát biểu dài dòng với những quan điểm khó chịu về vụ khủng bố Lockerbie.

Ông này cũng dùng bài phát biểu công kích các cựu lãnh đạo thế giới, trong đó có Baroness Thatcher và Ronald Reagan.

Một sinh viên LSE đã lộ ra đoạn video cho biết cô thấy phẫn nộ về cách thức các nhân vật cấp cao của trường đối xử với đại tá Gaddafi và con trai ông và “bây giờ, chính quyền của ông ta có nguy cơ sụp đổ, đã đến lúc mối quan hệ này bị phơi bày”.

Nếu Gaddafi bị hạ bệ

Trong trường hợp ông Muammar Gaddafi đầu hàng trước sức ép đòi từ chức cả ở trong và ngoài nước, Libya sẽ đoàn kết hơn hay hỗn loạn hơn?

Trong cả một thời gian dài điều hành đất nước, Gaddafi đã nỗ lực không ngừng để đảm bảo rằng không một cá nhân hay tổ chức nào đủ khả năng thế chân ông. Ông cấm đoán các nghiệp đoàn, dập tắt các tổ chức dân sự, khai trừ bất kỳ một nhóm đối lập nào và sắp xếp quân đội theo cách không ai được quá nhiều quyền lực.
Vậy nếu chế độ Gaddafi sụp đổ, những ai sẽ thế chỗ? Dưới đây là bốn khả năng:

Libya càng hỗn loạn

Không ai nghĩ Gaddafi sẽ tự nguyện từ bỏ quyền lực, theo báo The Economist. “Tôi chính là người đã tạo ra Libya”, Gaddafi mới đây đã khẳng định như vậy. “Và chính tôi sẽ là người phá hủy nó”.

Cho đến khi Gaddafi bị hạ bệ, người Libya sẽ còn phải hứng chịu cảnh bạo loạn. Nhưng sau khi ông này ra đi, “Libya gần như chắc chắn sẽ tiếp tục là một nơi lộn xộn, thậm chí bạo lực”.

Rối ren cùng với những hận thù bùng cháy sẽ càng khiến cho xã hội Libya thêm bất ổn.

Các lãnh đạo bộ lạc tranh giành quyền lực

Sự ra đi của đại tá Gaddafi chắc chắn sẽ tạo ra “một chỗ trống quyền lực lớn”, theo Alison Pargeter trên BBC News. Nhưng điều đó không có nghĩa là không có “nhiều nhân vật, chủ yếu là các lãnh đạo bộ lạc, muốn khẳng định chính mình”, và một số lượng lớn vũ khí được người biểu tình truyền tay nhau. Do vậy, tiến trình chuyển giao khó có thể diễn ra êm thấm.

Nơi trú ẩn của Al-Qaeda

Ông Gaddafi mới đây đã quy kết mạng lưới khủng bố al-Qaeda đứng sau làn sóng biểu tình, xúi giục thanh niên nổi loạn chống chính phủ bằng cách cho họ ma túy gây ảo giác. Lời buộc tội này có lẽ là “ảo tưởng lớn nhất” của Gaddafi, theo Paul Cruickshank trên CNN.

Tuy nhiên, nguy cơ thực sự là bạo lực leo thang ở Libya có thể sẽ tạo cơ hội tốt cho các nhóm phiến quân Hồi giáo. Điều đó đã xảy ra ở Iraq sau khi Mỹ lật đổ Saddam Hussein và “tỷ lệ người Libya tham gia tổ chức al-Qaeda ở Iraq cao hơn bất kỳ so với nước nào”.

Một Libya thống nhất

Theo những suy xét thông thường hiện nay, Libya sẽ chìm trong hỗn loạn sau khi Gaddafi ra đi, theo Mark Memmott trên NPR News. Tuy nhiên, cũng có khả năng Libya sẽ trở nên thống nhất hơn.

Sau tất cả, theo The Economist, Libya vẫn “có rất nhiều tiền” và “nhiều người lưu vong tài năng… đang nóng lòng muốn trở về”. Bên cạnh đó, tâm trạng tổn thương dưới triều đại Gaddafi “có thể sẽ tạo ra sự đoàn kết toàn dân mạnh mẽ hơn so với trước”.

_____________________________________________________

Advertisements

Trả lời

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: