NGÔN NGỮ & VĂN HÓA

CHÚC MỪNG NĂM MỚI

Cuộc chiến Libi: Nước cờ hiểm

Posted by tuldvnhloc trên Tháng Ba 19, 2011

Tình hình Libi đang căng như dây đàn, ít ra là qua những động thái dồn dập từ bên ngoài sau khi có Nghị quyết trừng phạt Libi của LHQ. Có vẻ như sắp diễn ra một cuộc trừng phạt quy mô lớn của châu Âu và Mỹ đối với Libi. Nếu xảy ra một chiến dịch không kích chống quân chính phủ Libi thì chiến cuộc sẽ đi theo chiều hướng nào?

Ai sẽ tham gia oanh tạc Libi?

Các nước Phương Tây đứng đầu là Hoa Kỳ đang sốt sắng lên kế hoạch oanh kích lực lượng chính phủ Kaddafi để ngăn chặn cuộc tấn công cuối cùng của lực lượng này nhằm vào phe nổi dậy Libi và đồng thời cũng là ngăn cản quân chính phủ đi tới thắng lợi hoàn toàn trong cuộc chiến một mất một còn đối với cả hai bên tham chiến.

Các phương án quân sự, kể cả việc sẵn sàng bắn hạ phi cơ Libi hoặc ném bom các vị trí của quân đội Libi dưới đất đang được Hoa Kỳ và đồng minh xem xét.

Nhưng, theo BBC, trong tổng số 15 thành viên Hội đồng Bảo an, thì có hai thành viên thường trực và Nga và Trung Quốc đã bỏ phiếu trắng.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Khương Du nói: “Xét đến những lo ngại cũng như lập trường của các nước Arập, các nước Liên minh châu Phi và tình hình đặc biệt ở Libi hiện nay, Trung Quốc và một số nước đã bỏ phiếu trắng nghị quyết. Chúng tôi ủng hộ quan điểm tìm kiếm giải pháp cho cuộc khủng hoảng hiện nay ở Libi bằng con đường hòa bình, thông qua đối thoại. Trung Quốc hy vọng Libi sẽ tránh được một cuộc xung đột vũ trang leo thang và sớm ổn định.”

Tại Mátxcơva, Tham mưu trưởng quân đội Nga Nikolai Marakov cũng khẳng định Nga không tham gia hành động can thiệp quân sự chống Libi.

Ấn Độ, nước đông dân thứ nhì trên thế giới và thường có quan điểm quốc tế khác Trung Quốc, lần này cũng không ủng hộ dù không chống nghị quyết của LHQ.
Ấn Độ nêu ra lý do nữa là họ có sáu triệu công dân hiện làm việc hoặc sinh sống ở vùng Bắc Phi và Trung Đông, nên “việc ủng hộ các giải pháp hòa bình, trật tự” là tối quan trọng.
Đức và Italy tuyên bố phản đối sự can thiệp bằng quân sự vào cuộc nội chiến ở quốc gia Bắc Phi này.

Braxin, cường quốc vùng Nam Mỹ cũng tỏ thái độ tương tự.

Bộ trưởng Quốc phòng Na Uy Grete Faremo nói rằng, Na Uy có thể gửi máy bay tiêm kích tham chiến. Cùng ngày, Chính phủ Đan Mạch cũng cho biết, đang chờ quốc hội nước này “bật đèn xanh” cho việc triển khai máy bay tiêm kích F-16 tham gia hoạt động quân sự chống Libi.

Điều đó có nghĩa là liên minh mới chống lại Đại tá Kaddafi của Libi trước mắt chủ yếu sẽ dựa trên sức mạnh của Hoa Kỳ, Anh và Pháp.

Libi đối phó như thế nào?

Đại tá Muammar Gadhafi dọa sẽ tấn công trả đũa các máy bay chở khách ở Địa Trung Hải, nếu nước ngoài phát động không kích nhằm vào Libi theo lệnh cấm bay mới được Liên Hợp Quốc phê chuẩn.

Cảnh báo của Tripoli được đưa ra sau khi Mỹ chính thức ủng hộ sáng kiến chung của Anh và Pháp về lập vùng cấm bay trên toàn không phận Libi cũng như các hành động quân sự khác chống chính quyền Kaddafi. Ngoại trưởng Mỹ Hillary Clinton tuyên bố khi đang ở thăm Tunisia:
“Một vùng cấm bay đòi hỏi những hành động cụ thể để bảo vệ các máy bay và phi công tham gia, gồm ném bom các mục tiêu như hệ thống phòng không của Libi. Gadhafi phải ra đi vì đây là độc tài tàn nhẫn không có lương tâm và sẽ phá huỷ bất cứ thứ gì trên đường của ông ta”.

Đáp lại tuyên bố của các chính phủ phương Tây, Tổng thống Libi Kadhafi khẳng định trên truyền hình rằng lực lượng trung thành với ông sẽ đẩy những người tấn công Libi “xuống địa ngục”.

Con trai của Kadhafi, Saif al-Islam Kaddafi nói gia đình ông không lo sợ sau khi Liên Hợp Quốc ra nghị quyết cho phép không kích Libi.

Ông Islam Kaddafi nhấn mạnh rằng, nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc là bất hợp pháp, là mưu toan chia cắt và tàn phá đất nước và người dân Libi.

Theo tin mới nhận được, Cơ quan kiểm soát không lưu châu Âu Eurocontrol cho biết, Libi đã đóng cửa không phận nước này, động thái được xem là nhằm ngăn chặn việc thực hiện vùng cấm bay.

Eurocontrol cho biết, cơ quan này nhận được thông tin từ Manta, khẳng định cơ quan kiểm soát không lưu Libi đã ra tuyên bố không cho phép bất kỳ máy bay nào đi vào không phận Libi “cho đến khi có thông báo tiếp theo.”

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Libi ra tuyên bố cảnh báo về các vụ trả đũa nhằm vào sự can thiệp của nước ngoài. “Bất cứ hành động quân sự nào của nước ngoài chống Libi cũng sẽ khiến giao thông đường biển và đường không ở Địa Trung Hải gặp nguy hiểm, các cơ sở dân sự và quân sự sẽ trở thành mục tiêu cho một vụ tấn công trả đũa của Libi”, Telegraph dẫn tuyên bố của Libi.

Hiện binh sĩ của đại tá Kadhafi đã hành quân tới ngoại ô thành phố phía đông Benghazi, trung tâm của lực lượng nổi dậy. Lãnh đạo Libi hôm qua lên truyền hình kêu gọi phe chống đối tại đây đầu hàng vì cho rằng quân chính phủ sẽ sớm kéo tới và “lùng sục không thương tiếc từng căn nhà”.

Tuyên bố ngừng chiến: Nước cờ hiểm

Chưa đầy 24 giờ sau khi Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc ra nghị quyết về vùng cấm bay tại Libi, chính phủ ở Tripoli bất ngờ tuyên bố ‘ngừng bắn lập tức’ và mời phái đoàn quốc tế vào ‘tìm hiểu thực tế’.
“Libi quyết định ngừng bắn và ngừng mọi chiến dịch quân sự ngay lập tức. Libi là một thành viên của Liên Hợp Quốc nên chúng tôi có nghĩa vụ tuân thủ các nghị quyết của Hội đồng Bảo an”, AFP dẫn lời ông Mussa Kussa, Ngoại trưởng Libi, trong một cuộc họp báo hôm nay, sau khi một số nước tuyên bố đưa lực lượng tham gia chiến dịch chống Libi.

Ông Kussa nói thêm rằng chính phủ Libi đã lập kế hoạch bảo vệ dân thường trong các chiến dịch quân sự sắp tới, hỗ trợ nhân đạo cho họ nếu cần thiết. Ngoài ra lực lượng trung thành với chính phủ cũng sẽ bảo vệ người nước ngoài và tài sản của họ. Vị quan chức này kêu gọi cộng đồng quốc tế cử phái đoàn tới Libi để điều tra những sự kiện từng xảy ra trên mặt đất trong các cuộc giao tranh.

Tuy nhiên, các nước có vẻ phản ứng dè dặt trước tuyên bố ngừng bắn của chính quyền Kaddafi, bởi vì hiện người ta chưa rõ liệu đây có phải là cách để Tripoli kéo dài thời gian trước các diễn biến dồn dập trên trường quốc tế từ tối 17/3 hay không.

Anh và Pháp vừa tuyên bố họ sẽ chỉ xem xét các hành động của ông Gaddafi chứ không tin vào lời nói của ông ta trong chuyện tuyên bố ngưng bắn của Libi.

Trong khi đó, tin tức từ Misrata vẫn nói chiến sự giữa phe Gaddafi và phiến quân không hề dừng lại.

Giới quan sát chưa rõ liệu thông báo của ông Kussa sẽ tác động tới kế hoạch tấn công Libi của một số nước hay không. Các quan chức Anh và Pháp đã hội đàm với nhau trước khi Ngoại trưởng Libi tổ chức họp báo.

Trong bối cảnh chiến sự hiện nay, tuyên bố ngừng bắn của chính phủ Libi có thể coi là một nước cờ khá hiểm. Với tuyên bố ngừng bắn vì tôn trọng nghị quyết của LHQ, Libi đang đặt Phương Tây trước khả năng vi phạm Hiến chương LHQ: tấn công quân sự chống lại một nước thành viên của LHQ đang thi hành nghị quyết của chính LHQ. Tính chính danh của cuộc tấn công trừng phạt sẽ không còn nữa. Nếu Phương Tây vẫn oanh tạc quân chính phủ Libi, và nhất là gây tổn thất cho dân thường Libi, thì hậu quả có thể rất khó lường.

Tuyên bố ngừng bắn chắc chắn sẽ tác động tới tình cảm của dân chúng Libi, vốn không ưa gì các cường quốc Phương Tây, nay lại được chính phủ tuyên bố bảo vệ trong các chiến dịch quân sự sắp tới và hỗ trợ nhân đạo cho họ nếu cần thiết.

Ngoài ra, với tuyên bố rằng chính phủ cũng sẽ bảo vệ người nước ngoài và tài sản của họ, lực lượng trung thành với đại tá Kaddafi còn chứng tỏ được thiện chí hòa bình của họ, rằng họ không phải là lực lượng khủng bố tàn ác và vô nhân đạo, và họ cũng không phải là lực lượng hiếu chiến như người ta vẫn tuyên truyền.

Diễn biến mới của cuộc chiến tại Libi chắc chắn sẽ phụ thuộc rất nhiều vào cách ứng xử của hai bên đối với tuyên bố này.

Liệu tuyên bố của chính phủ Libi có mở ra một lối thoát danh dự cho tất cả các bên liên quan trong cuộc chiến?

Lê Đình Tư (tổng hợp và bình luận)
_____________________________________________________

Advertisements

Trả lời

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: