NGÔN NGỮ & VĂN HÓA

CHÚC MỪNG NĂM MỚI

“Tài năng và đắc dụng” – Quyền lựa chọn và tính khập khiễng

Posted by tuldvnhloc trên Tháng Năm 14, 2011

Câu chuyện đưa tên ông Đặng Lê Nguyên Vũ, chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc Tập đoàn Trung Nguyên vào danh sách 14 nhân vật tiêu biểu của Việt Nam trong cuốn sách “Tài năng và đắc dụng” vẫn tiếp tục gây nên những phản ứng trái chiều. Các nhà khoa học cũng có những ý kiến khác nhau.

Theo GS Ngô Đức Thịnh (nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu Văn hóa): Chọn là quyền của tác giả, hợp lý hay không là chuyện khác.

Theo thông lệ quốc tế, việc tôn vinh một ai đó, một di sản hay thắng cảnh nào đó là quyền của mỗi người và cần được tôn trọng. Ví dụ như việc bầu chọn Vịnh Hạ Long là thắng cảnh thiên nhiên thế giới do một tổ chức tư nhân thực hiện đấy chứ. Ngay bản thân tôi, trong khoảng chục năm nay, tôi cũng nhận được nhiều đề nghị của các tổ chức quốc tế muốn đưa tên tôi vào danh sách này nọ. Nhưng tôi không đồng ý vì thấy nó không cần thiết.

Nói thế để thấy rằng, việc người ta xếp ông Vũ vào cuốn sách “Tài năng và đắc dụng” cùng với các bậc vĩ nhân như Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Trãi, Hồ Chí Minh… là quyền của các tác giả. Còn việc lựa chọn như vậy có hợp lý hay không lại là một chuyện khác.

Thế nhưng, rõ ràng sắp xếp như vậy đã thể hiện sự khập khiễng. Không chỉ là việc đưa một doanh nhân còn rất trẻ, mới có những thành công bước đầu bên cạnh những anh hùng lịch sử vào cùng một cuốn sách đã gây ra những hiểu lầm mà việc chọn các nhân vật là người nước ngoài cũng tạo ra sự không nhất quán. Cuốn sách chẳng khác nào một món súp với cà rốt, khoai tây, cà chua, rau này rau nọ… mà người thưởng thức chẳng biết mình đang dùng món súp gì.

Xét trên tiêu chí thể hiện ngay nhan đề cuốn sách “Tài năng và đắc dụng” (hiểu là “người có tài và cái tài đó phải có ích với đời sống, phát minh ra những thứ được ứng dụng rộng rãi”) thì rõ ràng ông Vũ cũng phần nào đáp ứng tiêu chí đó. Nhưng ông Vũ đã ngang tầm với các vĩ nhân khác hay chưa? Tại sao lại chọn ông Vũ mà không phải doanh nhân khác? Tôi cho rằng, các tác giả cần nói rõ hơn thì sẽ phần nào thuyết phục được độc giả.

Còn theo GS Chương Thâu (nguyên Trưởng phòng Lịch sử Cận đại, Viện Sử học) thì: Quá sớm để xếp Đặng Lê Nguyên Vũ vào hàng danh nhân.

Chỉ cần xét trong lĩnh vực kinh tế, kinh doanh đã thấy việc xếp Đặng Lê Nguyên Vũ bên cạnh Bạch Thái Bưởi là quá khập khiễng rồi. Bởi Bạch Thái Bưởi đại diện cho giai cấp tư sản của thời kỳ đầu thế kỷ XX cơ mà, còn Đặng Lê Nguyên Vũ là một người mới, sao lại có thể “đánh đồng” như thế được? Việc đặt không đúng vị trí nhân vật đó chẳng khác nào NXB Thanh niên chọn 36 nhà văn, nhà thơ tiêu biểu từ Lý Công Uẩn đến Tạ Ngọc Liễn thì buồn cười lắm.

Lựa chọn giới thiệu nhân vật trẻ quá như thế, trong khi họ chưa được thử thách về lịch sử, chưa được lịch sử khẳng định, ghi nhận thì có lẽ không nên, nhất là trong lĩnh vực kinh doanh thời buổi giao thời này. Lịch sử bao giờ cũng phải có độ lùi xa xa, có khi phải mất dăm ba chục năm mới vinh danh được. Còn nếu ở thời điểm hiện tại thì chỉ có thể vinh danh anh hùng chiến đấu, anh hùng thời kỳ đổi mới mà thôi.

Đúng là Đặng Lê Nguyên Vũ là một doanh nhân thành đạt (đến thời điểm này). Anh Vũ cũng có những đóng góp nhất định cho đất nước. Thế nhưng, có lẽ chỉ nên dừng ở việc xếp anh vào hàng doanh nhân thành đạt thời kỳ đổi mới, còn việc lựa chọn anh để giới thiệu trong cuốn sách về danh nhân như thế thì có vẻ quá sớm.

Nhà sử học Dương Trung Quốc có ý kiến khác: Sự lựa chọn nào cũng khó tránh khỏi khập khiễng.

Thú thực là tôi chưa đọc cuốn sách này, chỉ biết tin từ các báo thôi.

Thực tế, rất nhiều doanh nhân trẻ có ý chí lắm chứ, họ có thua kém ai đâu. Tôi tin, Đặng Lê Nguyên Vũ là một trong số đó. Nhưng tại sao các tác giả lại chọn anh Vũ chứ không phải doanh nhân khác? Cái đấy thuộc về quan niệm riêng của tác giả, cũng có thể là do tiêu chí lựa chọn đưa ra chưa được chuẩn, rõ ràng.

Tôi cho rằng, sự lựa chọn nào cũng khó tránh khỏi khập khiễng. Trong chuyện này cũng vậy. Hãy nhìn nhận vấn đề thật khách quan, thấu đáo chứ không nên chỉ nghe một chiều.

theo Thanh Thủy
_____________________________________________________
___________________________________________________

Advertisements

Trả lời

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: